Niedzielny obiad: Klasyczne i nowoczesne przepisy dla każdego

Niedzielny obiad to dla wielu Polaków coś więcej niż tylko posiłek to rytuał, który gromadzi rodzinę przy wspólnym stole, budując więzi i pielęgnując tradycję. Szukając inspiracji, chcemy, aby był on wyjątkowy, łącząc klasyczne smaki z nowymi, zaskakującymi propozycjami, a także odpowiadając na potrzeby zabieganych i dbających o budżet domowników.

Niedzielny obiad więcej niż posiłek, czyli dlaczego jest tak ważny?

Niedzielny obiad to serce polskiej tradycji kulinarnej i rodzinnej. To moment, w którym zwalniamy tempo, zapominamy o codziennych troskach i zasiadamy do stołu, by wspólnie celebrować czas spędzony z najbliższymi. Niezależnie od tego, czy na stole ląduje tradycyjny rosół z makaronem i kotlet schabowy, czy też bardziej nowoczesne, wegetariańskie wariacje, jego siła tkwi w budowaniu więzi, wymianie historii i tworzeniu wspomnień, które zostają z nami na długo. To kulinarny symbol jedności i ciepła domowego ogniska.

Klasyka polskiego stołu przepisy, które nigdy się nie nudzą

Kiedy myślimy o niedzielnym obiedzie, pierwsze skojarzenia często prowadzą nas do sprawdzonych, klasycznych dań, które od lat goszczą na polskich stołach. To one budzą nostalgię i poczucie bezpieczeństwa, gwarantując smak, który znamy i kochamy. W tej sekcji przyjrzymy się bliżej tym niezawodnym propozycjom, które nawet po latach wciąż potrafią zachwycić.

Zupa to podstawa! Jak ugotować idealny rosół, który smakuje jak u babci?

Rosół to niekwestionowany król niedzielnych zup. Jego głęboki, aromatyczny smak to kwintesencja domowego ciepła. Aby uzyskać idealny, klarowny bulion, który zachwyci intensywnością, warto pamiętać o kilku kluczowych zasadach. Sekret tkwi w cierpliwości i odpowiednim doborze składników. Powolne gotowanie na małym ogniu pozwala wydobyć z mięsa i warzyw to, co najlepsze, a odpowiednie przyprawienie podkreśla naturalne smaki. Pamiętaj, że im dłużej rosół będzie się gotował na wolnym ogniu, tym bogatszy będzie jego smak.

Dobór mięsa i warzyw sekret głębokiego smaku

• Mięso: Najlepszy rosół powstaje z połączenia różnych rodzajów mięs. Idealnie sprawdzi się drób (kurczak, kaczka, indyk najlepiej porcje z kością, np. korpus, skrzydła) w połączeniu z wołowiną (np. szponder, pręga) lub cielęciną.
• Warzywa: Podstawa to marchew, pietruszka (korzeń i natka), seler (korzeń) oraz por. Dodatek lubczyku nada charakterystycznego aromatu, a ziele angielskie i liść laurowy dopełnią całości.

Najlepsze dodatki do rosołu: domowy makaron czy lane kluski?

Do idealnego rosołu nie może zabraknąć odpowiednich dodatków. Tradycyjny, domowy makaron, ugotowany al dente, to wybór wielu. Równie popularne są delikatne, lane kluski, które wspaniale wchłaniają smak zupy. Niektórzy preferują także drobne pierożki z mięsem lub warzywami, które czynią z rosołu bardziej sycące danie. Niezależnie od wyboru, dodatek świeżej natki pietruszki zawsze podkreśli świeżość i aromat zupy.

Drugie danie, na które wszyscy czekają: Schabowy, pieczeń czy drób?

Po rozgrzewającej zupie przychodzi czas na gwiazdę niedzielnego stołu drugie danie. W polskiej tradycji niezmiennie królują tu klasyki, które budzą apetyt i przywołują wspomnienia. Kotlet schabowy w chrupiącej panierce czy soczysty, pieczony kurczak to propozycje, które niemal zawsze trafiają w gusta wszystkich biesiadników. Przyjrzyjmy się bliżej, jak przygotować te dania, aby były absolutnie perfekcyjne.

Kotlet schabowy idealny: sekrety chrupiącej panierki

• Wybór mięsa: Najlepszy schabowy to ten z dobrej jakości schabu wieprzowego, lekko poprzerastanego tłuszczem, który zapewni soczystość.
• Rozbijanie: Mięso należy rozbić tłuczkiem na równomierną grubość, najlepiej przez folię spożywczą, aby uniknąć rozpryskiwania.
• Panierka: Klasyczna panierka to kolejność: mąka, jajko, bułka tarta. Ważne, by jajko było dobrze rozmieszane, a bułka tarta drobna i świeża.
• Smażenie: Smażymy na dobrze rozgrzanym tłuszczu (smalec lub olej), na średnim ogniu, po kilka minut z każdej strony, aż panierka będzie złocista i chrupiąca, a mięso w środku soczyste.

Pieczony kurczak w całości: sprawdzony przepis na soczyste mięso

Pieczony kurczak w całości to danie, które pięknie prezentuje się na stole i zachwyca aromatem. Klucz do sukcesu tkwi w odpowiednim przygotowaniu i pieczeniu. Warto natrzeć kurczaka mieszanką ziół, czosnku i masła, co nada mu wyjątkowego smaku i chrupkości skórki. Pieczenie w odpowiedniej temperaturze, często zaczynając od wyższej, a potem ją obniżając, zapewni równomierne dopieczenie i soczystość mięsa. Obłożenie kurczaka warzywami, takimi jak ziemniaki, marchew czy cebula, sprawi, że upieką się one w jego tłuszczu, nabierając wspaniałego aromatu.

A może kluski śląskie z roladą i modrą kapustą? Śląski klasyk na niedzielę

Dla tych, którzy szukają regionalnych smaków, kluski śląskie z roladą wołową i modrą kapustą to propozycja nie do odrzucenia. Delikatne, miękkie kluski z charakterystyczną dziurką, która doskonale wchłania sos, w połączeniu z rozpływającą się w ustach, aromatyczną roladą i lekko kwaskowatą, słodką modrą kapustą tworzą harmonijną i sycącą całość. To danie, które wymaga nieco więcej pracy, ale efekt końcowy z pewnością wynagrodzi wszelkie starania.

Znudził Ci się rosół i schabowy? Odkryj nowe smaki niedzieli!

Choć klasyka zawsze obroni się sama, czasem warto przełamać rutynę i zafundować sobie oraz swoim bliskim kulinarną podróż w nieznane. Jeśli tradycyjne smaki przestały już tak ekscytować, albo po prostu szukacie inspiracji na coś nowego i równie pysznego, ta sekcja jest dla Was. Odkryjemy propozycje, które zaskoczą, zachwycą i udowodnią, że niedzielny obiad może być pełen fantazji.

Pomysły na drugie danie, które zaskoczą Twoich gości

Szukając alternatywy dla schabowego czy pieczonego kurczaka, warto postawić na dania, które są równie efektowne, co smaczne, a przy tym wprowadzają powiew świeżości na niedzielny stół. Mogą to być delikatne mięsa w wyrafinowanych sosach, aromatyczne pieczenie czy dania inspirowane kuchnią z różnych stron świata, które jednak zachowują swój swojski charakter.

Delikatne polędwiczki wieprzowe w aksamitnym sosie kurkowym

Polędwiczki wieprzowe to synonim delikatności i elegancji na talerzu. Przygotowane w kremowym sosie kurkowym, z dodatkiem świeżych ziół, stają się wykwintnym daniem, które z pewnością zachwyci nawet najbardziej wymagających smakoszy. Szybkość przygotowania sprawia, że jest to również doskonała opcja na niedzielny obiad, gdy nie chcemy spędzić w kuchni zbyt wiele czasu, a marzymy o czymś naprawdę wyjątkowym.

Soczysta karkówka pieczona w ziołach: przepis krok po kroku

Karkówka pieczona w ziołach to propozycja, która łączy w sobie prostotę przygotowania z niezwykłym bogactwem smaku. Marynowanie mięsa przez noc sprawia, że staje się ono niezwykle kruche i aromatyczne. Długie, powolne pieczenie w niskiej temperaturze gwarantuje soczystość, a towarzystwo warzyw takich jak cebula, czosnek czy marchewka sprawia, że danie jest kompletne i niezwykle aromatyczne.

1. Wybierz kawałek karkówki (ok. 1-1.5 kg).
2. Przygotuj marynatę z oliwy, ulubionych ziół (rozmaryn, tymianek, majeranek), czosnku, soli i pieprzu.
3. Natrzyj mięso marynatą i odstaw do lodówki na co najmniej kilka godzin, a najlepiej na całą noc.
4. Umieść zamarynowaną karkówkę w naczyniu żaroodpornym, dodaj pokrojoną cebulę, czosnek, marchewkę i opcjonalnie ziemniaki.
5. Piecz w temperaturze 160°C przez około 2-3 godziny, aż mięso będzie miękkie i soczyste.
6. Pod koniec pieczenia możesz zwiększyć temperaturę, aby skórka stała się bardziej chrupiąca.

Aromatyczne żeberka w miodzie propozycja dla miłośników wyrazistych smaków

Jeśli lubicie dania o intensywnym, lekko słodkim i słonym smaku, żeberka w miodowej glazurze będą strzałem w dziesiątkę. Długie duszenie lub pieczenie sprawia, że mięso odchodzi od kości, a słodko-pikantna marynata otula je wspaniałym aromatem. To danie, które idealnie komponuje się z pieczonymi ziemniakami lub chrupiącą bagietką, którą można maczać w pozostałym na talerzu sosie.

Inna zupa niż rosół? Sycące i eleganckie propozycje

Rosół to klasyka, ale świat zup jest znacznie bogatszy! Jeśli szukacie odmiany, która nadal będzie elegancka i sycąca, istnieje wiele wspaniałych alternatyw. Zupy krem, bogate w warzywa, czy tradycyjne, aromatyczne zupy grzybowe to propozycje, które z powodzeniem mogą zastąpić rosół, wprowadzając na niedzielny stół nowe, ciekawe smaki.

Aksamitny krem z pieczonych pomidorów z grzankami parmezanowymi

Krem z pieczonych pomidorów to propozycja pełna słońca i głębokiego smaku. Pieczenie pomidorów z czosnkiem i ziołami wydobywa z nich naturalną słodycz, a dodatek śmietanki lub mleka kokosowego nadaje zupie aksamitną konsystencję. Podana z chrupiącymi grzankami posypanymi parmezanem, stanowi lekką, ale zarazem wyrafinowaną alternatywę dla tradycyjnego rosołu.

Tradycyjna zupa grzybowa leśny aromat na talerzu

Zupa grzybowa to kwintesencja jesiennych aromatów, ale jej głęboki, ziemisty smak sprawia, że jest doskonałym wyborem na niedzielny obiad przez cały rok. Przygotowana na bazie świeżych lub suszonych grzybów leśnych, z dodatkiem śmietany i ziół, stanowi sycące i niezwykle aromatyczne rozpoczęcie posiłku. Warto podać ją z domowym makaronem lub ziemniakami.

Szybki obiad niedzielny pyszny posiłek w mniej niż godzinę!

W dzisiejszych czasach tempo życia często dyktuje warunki, nawet w niedzielę. Nie oznacza to jednak, że musimy rezygnować z pysznego, domowego obiadu. Istnieje wiele sposobów na przygotowanie satysfakcjonującego posiłku w krótkim czasie, który zadowoli całą rodzinę. Kluczem są dania jednogarnkowe, szybkie w przygotowaniu potrawy z drobiu czy pomysły, które wymagają minimalnego nakładu pracy.

Dania jednogarnkowe minimum zmywania, maksimum smaku

Dania jednogarnkowe to prawdziwy ratunek dla zabieganych. Wystarczy jeden garnek lub naczynie żaroodporne, aby przygotować kompletny, sycący posiłek. To nie tylko oszczędność czasu na gotowaniu, ale także na zmywaniu mniej naczyń to więcej wolnego czasu dla siebie i rodziny. Połączenie mięsa, warzyw i ulubionej kaszy czy ziemniaków w jednym naczyniu to gwarancja smaku i wygody.

Kurczak zapiekany z ziemniakami i warzywami w jednym naczyniu

To danie to kwintesencja wygody. Kawałki kurczaka, ziemniaki pokrojone w kostkę, ulubione warzywa (np. papryka, cukinia, cebula) i aromatyczne przyprawy trafiają do jednego naczynia żaroodpornego. Po kilkudziesięciu minutach w piekarniku otrzymujemy pyszny, soczysty i kompletny obiad, który wymaga minimalnego wysiłku. Dodatek sosu na bazie jogurtu lub śmietany może jeszcze bardziej wzbogacić jego smak.

Gulasz wieprzowy z kaszą sycący obiad, który robi się sam

Gulasz wieprzowy to danie, które idealnie nadaje się do przygotowania w wolnowarze lub w garnku na wolnym ogniu. Mięso wieprzowe, duszone z cebulą, papryką i pomidorami, nabiera głębokiego smaku, a dodatek ulubionej kaszy (gryczanej, pęczaku) czyni go niezwykle sycącym. To danie, które praktycznie przygotowuje się samo, pozwalając nam cieszyć się niedzielnym popołudniem.

Błyskawiczne roladki z piersi kurczaka ze szpinakiem i fetą

Jeśli szukacie szybkiego, ale eleganckiego dania głównego, roladki z piersi kurczaka ze szpinakiem i fetą będą doskonałym wyborem. Piersi kurczaka delikatnie rozbijamy, nadziewamy farszem ze świeżego szpinaku i sera feta, zawijamy i obsmażamy, a następnie krótko dusimy lub zapiekamy. Efekt? Soczyste, aromatyczne roladki, które można podać z lekką sałatką lub ryżem.

Niedziela bez mięsa? Poznaj najlepsze wegetariańskie i wegańskie inspiracje

Świadomość żywieniowa rośnie, a wraz z nią zainteresowanie dietami roślinnymi. Coraz więcej osób decyduje się na niedzielny obiad bez mięsa, szukając smacznych, sycących i pełnowartościowych alternatyw. Kuchnia wegetariańska i wegańska oferuje bogactwo smaków i tekstur, które potrafią zaskoczyć i zadowolić nawet najbardziej zagorzałych mięsożerców.

Jak zastąpić tradycyjny kotlet? Wege pomysły na drugie danie

Odejście od mięsa nie oznacza rezygnacji z satysfakcjonującego drugiego dania. Istnieje wiele kreatywnych sposobów na zastąpienie tradycyjnego kotleta, które są równie smaczne i sycące. Od chrupiących kotletów z warzyw i roślin strączkowych, przez aromatyczne zapiekanki, po roślinne wersje klasyków możliwości są niemal nieograniczone.

Chrupiące kotlety z boczniaków a'la schabowe

Boczniaki, dzięki swojej mięsistej strukturze, doskonale imitują kotlety. Pokryte panierką i usmażone na złoto, stają się pyszną, wegetariańską alternatywą dla schabowego. Ich delikatny smak świetnie komponuje się z różnymi dodatkami, a chrupiąca panierka sprawia, że danie jest niezwykle satysfakcjonujące.

Zapiekanka ziemniaczana z warzywami i sosem beszamelowym

Zapiekanka ziemniaczana to comfort food w najczystszej postaci. Warstwy ziemniaków, sezonowych warzyw (np. brokułów, pieczarek, papryki) i kremowego sosu beszamelowego, zapieczone pod pierzynką sera (lub jego roślinnego odpowiednika), tworzą sycące i niezwykle aromatyczne danie. To idealna propozycja na niedzielny obiad, która zadowoli całą rodzinę.

Wegańskie gołąbki z kaszą i grzybami w sosie pomidorowym

Klasyczne gołąbki w wersji wegańskiej to dowód na to, że tradycję można odczarować. Zamiast mięsa mielonego, farsz przygotowuje się z kaszy (np. gryczanej lub pęczaku), grzybów, warzyw i aromatycznych przypraw. Zawinięte w liście kapusty i duszone w sosie pomidorowym, stanowią sycące i pełne smaku danie, które zadowoli nawet najbardziej wymagających.

Roślinne zupy, które rozgrzeją serca i żołądki

Zupy roślinne to doskonały sposób na rozpoczęcie niedzielnego posiłku, oferując bogactwo smaku i wartości odżywczych. Od kremowych zup warzywnych, po sycące zupy na bazie roślin strączkowych możliwości są liczne. Stanowią one lekką, ale zarazem odżywczą alternatywę dla tradycyjnego rosołu, wprowadzając na stół nowe, ciekawe smaki.

Intensywny krem z pieczonej papryki i soczewicy

Krem z pieczonej papryki i soczewicy to zupa o intensywnym, lekko słodkawym smaku i pięknej, głębokiej barwie. Pieczenie papryki wydobywa z niej słodycz, a soczewica dodaje sytości i wartości odżywczych. Zupa jest naturalnie gęsta i kremowa, a dodatek przypraw, takich jak kumin czy kolendra, nadaje jej orientalnego charakteru. To idealna propozycja na rozgrzewający niedzielny początek.

Tani obiad niedzielny smaczne i ekonomiczne przepisy dla całej rodziny

Niedzielny obiad nie musi być drogi, aby był pyszny i satysfakcjonujący. Istnieje wiele sposobów na przygotowanie wykwintnego posiłku, wykorzystując ekonomiczne składniki i sprytne triki kulinarne. Kluczem jest świadome planowanie, wykorzystanie sezonowych produktów i wybór tańszych, ale równie smacznych kawałków mięsa czy warzyw.

Jak wykorzystać tańsze kawałki mięsa do stworzenia wykwintnego dania?

Niektóre kawałki mięsa, choć tańsze, mogą być podstawą niezwykle smacznych i sycących dań. Wymagają one jednak odpowiedniego przygotowania często dłuższego duszenia lub pieczenia, które sprawiają, że stają się kruche i delikatne. Warto eksperymentować z podrobami, które są nie tylko ekonomiczne, ale także pełne wartości odżywczych.

Wątróbka drobiowa z jabłkiem i cebulą niedoceniany klasyk

Wątróbka drobiowa to prawdziwy skarb dla tych, którzy szukają smacznych i tanich rozwiązań. Smażona z cebulą i jabłkiem, tworzy klasyczne połączenie słodyczy i delikatnej goryczki, które doskonale komponuje się z ziemniakami lub kaszą. To danie szybkie w przygotowaniu, które przywołuje smak dzieciństwa i jest niezwykle sycące.

Pulpeciki w sosie koperkowym smak dzieciństwa w oszczędnej wersji

Pulpeciki z mielonego mięsa (wieprzowego lub drobiowego) w delikatnym sosie koperkowym to danie, które uwielbiają zarówno dzieci, jak i dorośli. Jest ono stosunkowo tanie w przygotowaniu, a jego smak jest niezwykle komfortowy i znajomy. Podane z ziemniakami puree lub ryżem, stanowią kompletny i satysfakcjonujący obiad, który z pewnością zadowoli całą rodzinę.

Warzywa sezonowe jako klucz do taniego i pysznego obiadu

Wykorzystanie warzyw sezonowych to jeden z najprostszych sposobów na obniżenie kosztów niedzielnego obiadu. Są one nie tylko tańsze, ale także najświeższe i najsmaczniejsze. Od wiosennych nowalijek, przez letnie pomidory i cukinie, po jesienne dynie i korzeniowe sezonowe warzywa dają nieograniczone możliwości kulinarne.

• Wiosna: Młode ziemniaki, botwinka, rzodkiewka, szparagi idealne do lekkich sałatek i zup.
• Lato: Pomidory, cukinia, bakłażan, papryka świetne do zapiekanek, leczo czy grillowania.
• Jesień: Dynia, buraki, marchew, ziemniaki, kapusta doskonałe do sycących zup, pieczonych dań i surówek.
• Zima: Kapusta kiszona, buraki, marchew, ziemniaki baza do tradycyjnych, rozgrzewających potraw.

Nie zapomnij o dodatkach idealne uzupełnienie niedzielnego dania

Żaden niedzielny obiad nie byłby kompletny bez odpowiednich dodatków. To one dopełniają smak dania głównego, dodają mu tekstury i sprawiają, że posiłek staje się jeszcze bardziej satysfakcjonujący. Zarówno ziemniaki w różnych odsłonach, jak i świeże, chrupiące surówki, odgrywają kluczową rolę w tworzeniu harmonijnej całości.

Jakie ziemniaki wybrać i jak je perfekcyjnie przygotować?

Ziemniaki to uniwersalny dodatek, który pasuje do niemal każdego dania. Ich smak i konsystencja mogą się jednak znacznie różnić w zależności od sposobu przygotowania. Od klasycznego puree, przez złociste pieczone ziemniaki, po proste ziemniaki z wody z dodatkiem koperku wybór jest szeroki i zależy od naszych preferencji oraz reszty obiadu.

Puree, pieczone, a może z wody z koperkiem?

• Puree ziemniaczane: Kremowe, aksamitne puree to klasyka, która zawsze się sprawdza.
• Ziemniaki pieczone: Chrupiące na zewnątrz, miękkie w środku idealne jako samodzielna przekąska lub dodatek.
• Ziemniaki z wody: Proste, szybkie i zdrowe, szczególnie gdy podane z masłem i świeżym koperkiem.
• Frytki: Choć niekoniecznie tradycyjne na niedzielny obiad, zawsze są popularnym wyborem.

Surówki, bez których obiad nie jest kompletny

Świeże surówki to nie tylko dodatek smakowy, ale także źródło witamin i błonnika, które równoważą cięższe dania obiadowe. Ich chrupkość i orzeźwiający charakter sprawiają, że każdy posiłek staje się lżejszy i bardziej zbilansowany. Od klasycznej mizerii po proste surówki z marchewki możliwości jest wiele.

Klasyczna mizeria na dwa sposoby: ze śmietaną i z jogurtem

Mizeria, czyli cienko pokrojone ogórki, to jeden z najpopularniejszych dodatków do niedzielnego obiadu. Klasycznie przygotowuje się ją ze śmietaną i cukrem, ale coraz popularniejsza jest także wersja z jogurtem naturalnym, która jest lżejsza i bardziej orzeźwiająca. Dodatek koperku i odrobina soli podkreślają jej świeży smak.

Surówka z białej kapusty chrupiący dodatek do każdego mięsa

Surówka z białej kapusty, często z dodatkiem marchewki i cebuli, to uniwersalny dodatek, który pasuje do niemal każdego dania mięsnego. Jej chrupkość i lekko kwaskowaty smak świetnie przełamują tłustość mięsa, dodając posiłkowi świeżości. Można ją przygotować na bazie octu i oleju lub z dodatkiem majonezu.

Szybka surówka z marchewki i jabłka

Ta prosta surówka to połączenie słodyczy jabłka i lekko ziemistego smaku marchewki. Wystarczy zetrzeć oba składniki na tarce, dodać odrobinę soku z cytryny, aby nie ściemniały, i ewentualnie łyżkę miodu lub jogurtu. To szybki, zdrowy i pyszny dodatek, który sprawdzi się w każdej sytuacji.

Przeczytaj również: Obiad urodzinowy: Pomysły na menu, które zachwycą gości

Słodkie zakończenie deser, który będzie idealną kropką nad "i"

Niedzielny obiad to często okazja do celebrowania, a co lepiej zwieńczy uroczysty posiłek niż pyszny deser? Choć nie jest to obowiązkowy element, słodkie zakończenie dodaje posiłkowi wyjątkowości i sprawia, że niedziela staje się jeszcze bardziej wyjątkowa. Od prostych, domowych ciast po efektowne desery warto znaleźć coś, co ucieszy podniebienia wszystkich domowników.

Proste ciasta, które zawsze się udają

Kiedy myślimy o niedzielnym deserze, często przychodzą na myśl klasyczne ciasta, które nie wymagają skomplikowanych umiejętności, a zawsze smakują wyśmienicie. Kruche ciasta z owocami, proste ucierane ciasta czy popularne serniki to propozycje, które z pewnością poradzą sobie nawet mniej doświadczeni piekarze.

Tradycyjna szarlotka na kruchym cieście

Szarlotka to kwintesencja domowego ciepła i jesiennych smaków. Kruche, maślane ciasto, przełożone aromatycznymi, lekko kwaskowatymi jabłkami z cynamonem, to połączenie idealne. Podana na ciepło, z gałką lodów waniliowych lub kleksem bitej śmietany, stanowi doskonałe zakończenie niedzielnego obiadu.

Sernik z rosą efektowny i pyszny deser bez wysiłku

Sernik z rosą, znany również jako sernik wiedeński, to deser, który zachwyca swoją lekkością i delikatnością. Puszysta masa serowa na kruchym spodzie, zwieńczona charakterystyczną, lekko spękaną powierzchnią przypominającą rosę, to efekt, który można osiągnąć stosunkowo niewielkim nakładem pracy. Jest to deser, który z pewnością zrobi wrażenie na gościach.